Ευ-συμβιώνοντας με την τεχνητή νοημοσύνη
Date:
Ημερίδα: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΟΥΝ για τις αρετές ως εργαλεία αγωγής και εκπαίδευσης
διοργάνωση: Στέγη Ευζωίας και Αριστείας & Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ηράκλειο, Κρήτη
σύνδεσμος
video
διαφάνειες ομιλίας
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δεν είναι μια νέα ιδέα. Η σύλληψή της ανάγεται στην αρχαιότητα. Τη βρίσκουμε στους αρχαίους μύθους - στις κατασκευές του Ηφαίστου, όπως ο Τάλως, η Πανδώρα, οι υπηρέτριες από χρυσό - και στα αυτόματα των Ήρωνα και Φίλωνα. Σήμερα αναπόφευκτα βρίσκεται στο επίκεντρο του επιστημονικού, κοινωνικού και πολιτικού ενδιαφέροντος εξαιτίας της ζάλης που μας προκαλεί η ιλιγγιώδης ανάπτυξή της, ιδιαίτερα τα τελευταία λίγα χρόνια.
Στον αγώνα μας να την κατανοήσουμε, πριν γίνει ανεξέλεγκτη, μας φέρνει αντιμέτωπους με κρίσιμα ερωτήματα. Πώς θα καταφέρουμε να συμβιώσουμε αρμονικά μαζί της; Τι σημαίνει, μεταφυσικά και θεολογικά, η δημιουργία μιας υπερανθρώπινης οντότητας από τον ίδιο τον άνθρωπο; Πώς μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα την ύπαρξή μας και τον κόσμο γύρω μας; Ποιες είναι και ενδέχεται να είναι οι επιπτώσεις της στο περιβάλλον, στις νοητικές μας λειτουργίες αλλά και στην ίδια μας τη φύση; Θα μας κατακτήσει; Θα αφανιστούμε ως είδος;
Η παρούσα ομιλία επιχειρεί να αποσαφηνίσει τι είναι η ΤΝ, πώς εξελίχθηκε, ποια είναι τα οφέλη της και ποιες οι προκλήσεις που θέτει. Συζητά το πώς μπορούμε να ευ-συμβιώσουμε μαζί της και τι αυτό σημαίνει για το μέλλον της αγωγής και της εκπαίδευσης. Για την ανάλυση αυτή, προτείνω να προσεγγίσουμε τη σχέση μας με την ΤΝ μέσα από τέσσερις διακριτές κατηγορίες: (α) η ΤΝ νοημοσύνη εξωτερικά του ανθρώπου ως εργαλείο (β) η ΤΝ εσωτερικά του ανθρώπου (γ) ο άνθρωπος εσωτερικά της ΤΝ (δ) η ΤΝ εξωτερικά του ανθρώπου ως αυτόνομη οντότητα.
Σε κάθε κατηγορία διερευνώνται τόσο οι υπάρχουσες όσο και οι δυνητικές δυνατότητές της ΤΝ και της συμβίωσή μας μαζί της, παράλληλα με τους κινδύνους που μπορεί να αναδυθούν, προτρέποντας την υιοθέτηση μιας κριτικής στάσης απέναντι τους. Το κεντρικό μήνυμα της εισήγησης είναι ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν προέρχεται από την ίδια την ΤΝ, αλλά από τη δική μας παθητική αποδοχή μιας ουτοπικής ή δυστοπικής εκδοχής του μέλλοντος από τους κατέχοντες εξουσία, λόγω της αμάθειας και της έλλειψης καλλιέργειας της κριτικής σκέψης εκ μέρους μας.